Kurumda Bir Olgu Olarak; Mobbing

Kurumda Bir Olgu Olarak; Mobbing

Düşünün ki gününüzün yarısından fazlasını geçirdiğiniz, oraya gitmeye mecbur olduğunuz bir mekanda yalnızsınız. Bu yalnızlık bazen fiziksel bazen ise psikolojik anlamda olmaktadır. Fakat her gün o mekana gitmek durumundaysanız, psikolojik şiddet ya da dışlanma yaşıyorsanız hayat dediğimiz kavram ne kadar çekilmez olurdu değil mi? Evet iş ortamından bahsediyorum. Çoğumuzun hayatının belli yaş aralıklarında büyük bir yer kaplayan o derin kavramdan…
İş yaşamında yaşanan bu tip sorunları tanımlamak adına 1980’li yıllardan itibaren, dünya genelinde çoğu ülke ve toplulukta aynı sözcük ile ifade edilen bir kavram geliştirildi: MOBBİNG. Kelimenin kökünde bulunan ‘’mob’’ sözcüğü saldırma, rahatsız etme, yıldırma, topluca saldırma, çevresine toplanma, etrafını sarma gibi anlamlara gelmektedir. Dünya bu sorunu aynı sözcük ile ifade edebiliyorsa demek ki hepimizin ortak değerlerinde bulunan bir problemle karşı karşıyayız.

Etolojist Konrad Lorenz 1960’lı yıllarda hayvanlar üzerinde çeşitli gözlemler yapmış ve “sürüye yabancı olan hayvana yapılan şiddeti” belirtmek için ‘’mobbing’’ kavramını kullanmıştır. Günümüzde ise mobbing kavramı tam olarak iş yerlerinde, okullarda vb. topluluklar içerisinde belirli bir kişiyi hedef alarak sistemli şekilde yıldırma, dışlama davranışı olarak tanımlanmaktadır.

Her geçen gün mobbing kavramının ve beraberinde getirdiği sorunların ciddiyetinin farkına sonuçlarıyla varıyoruz. Hem çalışanlar hem de kurumlar için olumsuz sonuçlara neden olmasından dolayı mobbing davranışı bugün yakından takip edilmekte ve olguya çözümler üretilmektedir. Müdahale etmeden önce dikkat edilmesi gereken ilk nokta yapılan olumsuz davranışın mobbing kavramını karşılayıp karşılamadığıdır. Çalışanlar iş yerlerinde saldırı, istismar, tehdit ve diğer şiddet davranışlarına maruz kalıyorsa ve bu davranışlar sistemli, planlı, sürekli tekrarlanan etik dışı ve düşmanca baskılarsa mobbing olgusundan bahsedebiliriz. Hatta Leymann’a göre davranışın mobbing olarak sayılabilmesi için en az haftada bir ve en az altı ay gibi bir süre boyunca uygulanması gerekmektedir. İstismar türlerinden daha çok duygusal istismarı içinde barındıran bu olguyu kanıtlamak ise gerçekten zordur.

Başlangıçta küçük düşürme, utandırma, olumsuz duygu besleme gibi özelliklerle ortaya çıksa da ilerleyen zamanlarda mobbingi uygulayan kişinin özelliklerine göre bu olgu şekil değiştirip şiddetini arttırabilmektedir. Hafif bir sözlü saldırılan başlayarak eziyet etmeye kadar uzanan geniş bir aralıkta davranış kalıpları yer almaktadır. En çok görülen çeşitleri arasında bireyi haksız yere suçlama, ima, kinaye, dedikodu yoluyla itibarını sarsma, küçük düşürme, taciz, duygusal, hatta ve hatta cinsel istismarda yer alabilir.

Mobbing’e uğrayan bireyin motivasyonu düşmekte beraberinde iş verimliği, işe bağlılığı, performansı ve kuruma güveni azalmaktadır. Mobbing’e uğrayan birey yüksek düzeyde stres olgusu yaşamakta ve beraberinde psikolojik /fiziksel hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Sıkıntı, panik atak, depresyon, dikkat eksikliği, uykusuzluk, cilt hastalıkları, bağışıklık sisteminin çökmesi, boyun ve sırt ağrıları, kas ağrıları, kalp çarpıntıları, kalp krizi, mide rahatsızlığı, nefes alamama hali gibi durumlar bu olgu sonrasında sıkça karşımıza çıkmaktadır. İşi bırakma, ekonomik bunalım, psikolojik çökkünlük durumları ise mobbing arkasından görülen en sık tepkilerdir.
Mobbing yaş, cinsiyet, statü gözükmeksizin herkesin yaşayabileceği bir durumdur. Mobbing sadece kişinin iş yaşamında değil sosyal yaşamındaki kalitenin de düşmesine neden olmaktadır. Mutsuz toplumların oluşma sebepleri arasında yer alan mobbing kavramı ülkeler açısından ekonomik problemlere de zemin hazırlamaktadır. Kalıcı ve ağır hastalıkların söz konusu olduğu mobbing olgularının intiharla sonuçlanması bile muhtemeldir.

Her ne kadar iş yerindeki kimliğimiz bizim profesyonel anlamda mesleğimiz olsa da, sosyal bir varlık olan insanı özünden koparmak olumsuz birçok etkiye de sebep olmakta. Bugün iş yaşamınızda mobbing olgusuna maruz kaldığınızı düşünüyorsanız ve bu kavramın günlük hayatınızdaki işlevlerinizi olumsuz anlamda etkilediğini düşünüyorsanız psikolojik destek almak amacıyla bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

                                                                                                                                                                  İLKBAL TAŞTEMEL

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.